Wietrzychowice - grobowce megalityczne
Opis
Napis na kamiennej płycie: "Rezerwat grobowców z młodszej epoki kamienia z okresu ok. 3500 B.C.E. Grobowce zawierały szczątki kilku mężczyzn, starszych rodu. Poza tym, pozostałości uczt pogrzebowych i drewnianych komór kultowych. Grobowce były badane przez muzea archeologiczne w Łodzi i w Warszawie w latach 1935 i 1966-1971".
Grobowce zbudowane są na osi południe-północ z niewielkim odchyleniem. Ich orientacja była prawdopodobnie ustalana w oparciu o zwykłe doświadczenie wzrokowe (bez precyzyjnego obliczania kierunku na ciała niebieskie). Pozycja GPS: N 52.4094°, E 18.8758°.
Plan wykonany przez prof. Konrada Jażdżewskiego w 1936 roku:
Widok grobowców w technologii LIDAR (Geoportal):
Fotografie
Grobowiec 1
Przebadany w 1967, długość 76m, szerokość podstawy 10m. W środkowej części czoła, grobowiec zawierał wejście. Pochowano tu dwie osoby (kości nie zachowały się). W nasypie odkryto narzędzia krzemienne, fragmenty ceramiki kultury pucharów lejkowatych oraz kultury ceramiki wstęgowej.
Grobowiec 2
Przebadany w 1968, długość 93m, szerokość podstawy 9m. Grobowiec był po części zniszczony. Wewnątrz znaleziono szkielet 50-letniego mężczyzny pochowanego w pozycji wyprostowanej. Nasyp zawierał liczne fragmenty ceramiki kultury pucharów lejkowatych.
Grobowiec 3
Przebadany w 1935, długość 115m, szerokość podstawy 10m. Na środku czoła znajdowała się przerwa (wejście do grobowca). Wewnątrz znajdowały się dwa pochówki mężczyzn w pozycji wyprostowanej z głowią skierowaną w kierunku wierzchołka grobowca (północnej). Wewnątrz znaleziono narzędzia krzemienne pochodzące z terenów ukraińskich. Profesor Konrad Jażdżewski zanotował wtedy: Prace nad odtworzeniem dawnego wyglądu grobu dały nam pojęcie o ogromie dokonanej tu pracy. [...] Wóz z jednym głazem ciągnęło z wytężeniem 30 ludzi, a conajmniej 20 pracowało nad jego ustawieniem przy pomocy prostych dźwigów i lin
.
Grobowiec 5
Przebadany w 1968, długość 47m, szerokość podstawy 7,5m. Grobowiec zawierał wejście obudowane drewnem. Wewnątrz znaleziono fragmenty ceramiki kultury pucharów lejkowatych, granitową gałkę buławy z epoki brązu oraz (!) ceramikę pochodzącą z okresu rzymskiego (II-III wiek C.E.) i wczesnego średniowiecza. Pochówek zawierał dwóch mężczyzn w wielu 50 i 35 lat, pochowanych w pozycji wyprostowanej.
Grobowiec 4
Przebadany w 1969, długość 30m, szerokość podstawy 6,5m. Grobowiec był mocno zdewastowany (pobór kamieni). W nasypie znaleziono fragmenty ceramiki kultury pucharów lejkowatych oraz z epoki brązu. Wewnątrz fragmenty czaszki mężczyzny w wieku ok. 30 lat, który zmarł w wyniku powikłań związanych z zapaleniem ucha węwnętrznego.
Literatura
- P. Papiernik, J. Wicha, R. Brzejszczak, P. Kittel, P. Wroniecki, "Prospekcje nieinwazyjne i abiotyczne elementy środowiska geograficznego" [w:] "Źródła archeologiczne w rejonie Parku Kulturowego Wietrzychowice", tom I, Łódź 2020.