Bukowa Góra w Dąbrowie Górniczej
Info
Wyjątkowe stanowisko archeologiczne na skalę europejską. Najstarsze ślady kulturowe pochodzą z mezolitu (9 tysiąclecie B.C.E.), choć jest jedno badanie, które wskazuje wiek budowli aż na 25tys. lat B.C.E!!! Samo miejsce kultowe pochodzi conajmniej z 6 tysiąclecia B.C.E. Miejsce to było używane przez setki pokoleń. Na szczycie natrafiono także na grób skrzyniowy pochodzący z 732 roku C.E. (±80 lat). Nieopodal znaleziono kurhany również pochodzące z VIII wieku C.E., a niektóre z nich z I-II wieku C.E.
W okresie średniowiecza funkcjonowały tutaj także wyrobiska górnicze w niższych rejonach góry.
Galeria fotek
Widok na górę:
U jej podnóża znajduje się przekwitłe już pole słoneczników. Trzeba to zapamiętać na przyszłe lato... :-)
Wspaniałe potężne drzewa, pomniki przyrody:
Jak sama nazwa góry wskazuje, większość drzew to buki:
Las bukowy:
Poza centralnym punktem odkrywamy kamienny owal. Grobowiec? Miejsce na święty ogień? Rytualna łaźnia?
Centralny punkt wzgórza: Święty Biały Krąg (GPS: N 50.40807°, E 19.25994°, 384m n.p.m., 3 próbki), na którym trwają prace archeologiczne. Głazy zbudowane są z dolomitu diploporowego nie występującego naturalnie na tej górze; zostały tutaj sprowadzone, a powstały 240mln lat temu w płytkim ciepłym morzu. Zanim dotarli tutaj archeolodzy, większa ich część była zasypana cienką warstwą ziemi jeszcze w 2021 roku. Sama góra zbudowana jest z dolomitu krusznonośnego, a u podnóża znajdują się wapienie i piaski:
Tajemnicze wgłębienia na głazach? Czym były? Celowa ozdoba czy pozostałość po jakiejś obróbce na tym kamiennym stole? A może jeszcze coś innego?
Na tym głazie też wgłębienia:
Nowy wykop (2024). Czy wystający głaz ma znaczenie astronomiczne?:
Jard megalityczny, czyli tzw. "okrąglak" o średnicy ~83cm, spotykany w wielu miejscach Europy, prawdopodobnie służył od oznaczania odległości. Oznaczał on także prehistoryczną uniwersalną jednostkę miary:
Wciąż odkopywane są nowe fragmenty (2024). Jest podejrzenie, że na obrzeżach Góry był jakiś kamienny okrąg graniczny. Czy teoria potwierdzi się?
Głaz uważany za instrument astronomiczny. Jego oś wskazuje południe i północ, zaś krawędzie prawdopodobnie wskazują punkty przesilenia letniego i zimowego (na płaskim terenie te punkty nigdy nie tworzą linii prostej, tutaj jednak ze względu na górzysty teren - tworzą). Podobny głaz znajduje się w beskidzkich Trzech Kopcach:
Z wnętrza tego astronomicznego instrumentu wystaje meteoryt:
Tuż obok stoi następny kamień o znaczeniu astronomicznym. Wraz z drugim oddalonym o kilkadziesiąt metrów głazem tworzy linię wskazującą północ-południe:
Kilkadziesiąt metrów za tym kamieniem stoi jego "towarzysz":
"Towarzysz":
Kurhany średniowieczne
Kurhan 01 zimą (GPS: N 50.40784°, E 19.26486°, wys. 385m n.p.m., 2 próbki):
Kurhan 01 latem:
Kurhan 02 (GPS: N 50.40804°, E 19.26507°, 388m n.p.m., 2 próbki):
Kurhany średniowieczne znajdujące się na terenie starożytnego Świętego Białego Kręgu. Jest to dowód na ciągłość kultury: prehistoryczna świątynia była także święta dla następnych pokoleń, przez tysiące następnych lat, także dla średniowiecznych słowian... na tyle święta i ważna, że właśnie tutaj chowali swoich zmarłych:
Kurhan M01 (GPS: N 50.40824°, E 19.25964°, wys. 375m n.p.m., jedna próbka):
Kurhan M02 (GPS: N 50.40826°, E 19.25970°, wys. 376m n.p.m., jedna próbka):
Bukowa Góra zimą
Średniowieczne szyby górnicze
Wgłębienia pozostałe po stanowiskach górniczych (GPS: N 50.40811097°, E 19.26881501°, wys. 355.5m n.p.m.). Wcześniej uważano, że funkcjonowały od czasu renesansu do XIX wieku. Obecnie przeważa teoria, że ich początki można datować na VII w. C.E. Tu wydobywano krzemień, srebro, ołów, rudę galmanu:
Głazy znajdujące się na drugim wzgórzu Bukowej Góry. Z czego są zbudowane? Wapń?
Prelekcja
Dnia 15 grudnia 2022 odbyła się w Sosnowcu w Mediatece prelekcja prof. Dariusza Rozmusa na temat aktualnego stanu badań na Bukowej Górze i ich genezy. Dla mnie osobiście najbardziej inspirująca była informacja o intencjonalnym nasypie ziemi / piasku o różnej barwie, co prawdopodobnie dzieliło teren megalitów na jakieś odrębne obszary. Kwestią fantazji jest interpretowanie tego faktu: czy był to podział na obszar święty (tylko dla kapłanów) i ogólny? czy może na obszar dla kobiet i dla mężczyzn? czy też obszar przeznaczony do składania darów / ofiar? a może czerwona ziemia służyła do stworzenia tarczy astronomicznej? - prawdopodobnie nigdy nie uda nam się tego ustalić.